Taiko, czyli wojenne rytmy

Taiko (jap. 太鼓) w języku japońskim oznacza bęben. Poza Japonią jest ono używane przede wszystkim jako łączne określenie różnorodnych japońskich bębnów (jap. 和太鼓 wa-daiko) oraz do stosunkowo młodej sztuki zespołowych występów bębniarzy taiko (czasem określanej jako kumi-daiko, 組太鼓) do których będę zamieszczać linki.

Występy mogą trwać od 5 do 25 minut i zazwyczaj są przeprowadzane w strukturze jo-ha-kyu (początek, środek, koniec / szybki, nagły, gwałtowny), co oznacza, że występ będzie miał coraz szybsze tępo im bliżej wielkiego finału.

Historia taiko:

Historia taiko nie jest dokładnie znana. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z mitologii japońskiej. Według jednego z mitów istnienie taiko zapoczątkowała Ame no Uzume, szamanka jak i bóstwo.
Po jednej z licznych kłótni ze swym bratem, Amaterasu (bogini słońca) skryła się w jaskini, a wraz z nią cały blask dnia. Świat pogrążył się w ciemności. Wielu próbowało uspokoić Amaterasu i nakłonić ją do wyjścia z jaskini, ale nikomu się nie udało.
Pewnego dnia przed jaskinią zorganizowano przyjęcie na którym Ame no Uzume tańczyła erotyczny taniec, tupiąc nogami na drewnianej wannie. Bogowie śmiali się i wiwatowali. Hałas wywabił Amaterasu z jaskini. I tak świat ujrzał ponownie blask dnia.

Według tego mitu, pierwszą wersją taiko, jest drewnia wanna. Cóż, niewiele jej brakuje do oryginału (wspomnę, że w dawnej Japonii wanny były okrągłe i wysokie, wyglądem faktycznie przypominały beczkę).

Pomijając mitologiczną wersję pochodzenia taiko, jest inna bardziej prawdopodobna, czyli… taiko pochodzi z Chin! Podobno wraz z pokaźnym bębnem do Japonii przywędrował styl muzyczny, gagaku. Taiko przybył do Japonii w okresie Yayoi (500 r p.n.e. – 300 r n.e.).

Rodzaje taiko:

  • Nagadō-daiko (jap. 長胴太鼓długie taiko) składa się z dwóch kawałków skóry wołowej naciągniętych na drewniany korpus (tradycyjnie wycięty z pojedynczego kawałka drewna, obecnie często wykonywany z klepek) i mocno naprężonych.
  • Tsukeshime-daiko (jap. 付締め太鼓 często skracane do „shime-daiko” lub „shime”) naciągi są umieszczone na żelaznych obręczach i złożone wokół mniejszego korpusu. Lina tsukeshime-daiko jest mocno naciągana przed każdym użyciem.
  • Okedō-daiko (jap. 桶胴太鼓beczkowaty taiko, często skracane do „okedo” lub „oke”) może być umieszczony na stojaku i używany jak każdy inny taiko, lecz zazwyczaj jest przywiązany do ramienia, pozwalając bębniarzowi na grę w czasie ruchu.
  • Pozostałe taiko to między innymi uchiwa-daiko (jap. 団扇太鼓 taiko wachlarz), hira-daiko (jap. 平太鼓 płaski taiko), ō-daiko (jap. 大太鼓 wielki taiko).

Bębny okedō-daiko mogą mieć różne rozmiary. Od niewielkich, łatwych do noszenia, do największych wśród bębnów japońskich. Z kolei nagadō, może być wykonany w różnych rozmiarach, ale nie ma aż takiej dowolności, ze względu na konstrukcję z klepek.

Olbrzymi bęben taiko, o długości 240cm, średnicy 240cm i wadze 3 ton. Wykonany z pojedynczego kawałka drewna pozyskanego z 1200-letniego drzewa

W feudalnej Japonii, taiko były często używane do podnoszenia morali wojska, wyznaczania rytmu marszu i do wydawania rozkazów lub obwieszczeń.

Gdy oddział zbliżał się do bitwy, taiko yaku był odpowiedzialny za wyznaczenie tempa marszu, zwykle jako sześć kroków na uderzenie (uderzenie-2-3-4-5-6, uderzenie-2-3-4-5-6).

Według jednej z kronik historycznych (Gunji Yoshu), dziewięć serii po pięć uderzeń wzywało sojusznika, a dziewięć serii po trzy uderzenia, przyspieszonych trzy lub czterokrotnie, z następującymi po nich okrzykami „Ei! Ei! O! Ei! Ei! O!” były wezwaniem do natarcia lub pościgu za wrogiem.

Najpopularniejsze zespoły taiko w Japonii:

Drewniane pałeczki, które wykorzystuje się do gry na taiko, nazywają się bachi. Coś wam mówi ta nazwa? Tak samo nazywa się plektron do gry na shamisenie.

Inne pojęcie związane z taiko to ji, czyli podstawowy rytm, wykorzystywany jako wsparcie dla głównego rytmu (O-uchi). A Jikata to muzyk grający rytm ji.

Ma – japońskie określenie przerwy lub pauzy, jest używane do opisu chwili ciszy. W grze na taiko jest to okres pomiędzy uderzeniami.

Oroshi – charakterystyczna seria uderzeń w grze na taiko. Muzyk rozpoczyna wolno, z licznymi ma. Stopniowo ma (czas) pomiędzy uderzeniami staje się coraz krótsze, aż do momentu, gdy uderzenia zlewają się w jeden grzmot.

Ubiór:

Muzyk grający na taiko, tradycyjnie nosi na sobie hanten (kolorowy, festiwalowy płaszcz), tabi (popularne dwu palczaste skarpetki, tyle że o usztywnionej podeszwie), tekko (opaska na czoło), momohiki (spodnie), harakage (tradycyjny fartuch) i haramaki (pas materiału owinięty wokół brzucha) pod spodem. Większość ciała pozostaje widoczna, ale używa się też koszulek bez rękawów pod hanten.

Powyższe zdjęcie przedstawia, jak wygląda tworzenie taiko. Tyle o tym instrumencie, teraz czas osłuchać się z dźwiękiem jaki się z niego wydobywa z pomocom bachi, bądź rąk.

Po pierwsze zaprezentuję, że na taiko mogą grać młodzi i starzy. Fenomenalny występ w Nagasaki. LINK  A tu możecie zobaczyć ō-daiko w akcji: LINK

I moje ulubione: MUGEN – Spirit

mema

One Response to Taiko, czyli wojenne rytmy

  1. midori-san says:

    Uwielbiam taiko !!! Obiecałam sobie, że mimo wysokiej ceny biletów, jeśli jeszcze raz będą w Polsce to koniecznie muszę usłyszeć to na żywo !!!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>