O-bon, festiwal ku pamięci zmarłych!

O-bon (jap. お盆 o-bon, także Bon Festival, Bon) – buddyjskie święto japońskie, podczas którego oddaje się cześć przodkom. Święto O-bon, o ponad 500-letniej tradycji, obchodzone jest od 13 do 16 sierpnia (oryginalnie, zgodnie z kalendarzem księżycowo słonecznym święto było obchodzone w lipcu) i jest jednym z trzech najważniejszych okresów wakacyjnych w Japonii, poza okresem noworocznym shōgatsu i świętami na początku maja, tzw. Złotym Tygodniem.

O-bon to japoński odpowiednik chińskiego Festiwalu Duchów / Festiwalu Głodnych Duchów / Yu Lan.

W okresie O-bon Japończycy odwiedzają groby rodzinne i składają na nich ofiary. Według wierzeń Japończyków, w czasie O-bon duchy przodków powracają na Ziemię, aby odwiedzić swoich krewnych. W wielu miastach, dzielnicach i osiedlach odbywają się lokalne festiwale połączone z tradycyjnymi tańcami – Bon-odori. Nad rzekami i nad morzem puszcza się na wodę lampiony, aby zaprowadziły dusze zmarłych z powrotem do ich krainy, odbywa się to w ostatnim dniu festiwalu i nazywa się Toro Nagashi (jap. 灯籠流し). Na lampionach często pisze się życzenia.

Co roku 15 sierpnia ma miejsce także rozświetlenie lampionami świątyni Tōdai-ji w Nara, a także chramu Kasuga i wielu innych.

W Kioto momentem kulminacyjnym w celebrowaniu lata jest zapalenie ognisk w dniu 16 sierpnia, na otaczających miasto pięciu wzgórzach, w tym najważniejszym: Daimonji-yama. Ogniska układają się w kształt chińskiego znaku 大 (dai – wielki), znaków 妙法, bramy torii oraz statku. Ceremonia ta nazywa się Gozan-no okuri-bi, a popularnie znana jest jako Daimonji-yaki.

Wracając jeszcze do dat celebrowania festiawlu o-bon. Jeśli o-bon obchodzi się w okolicach 15 lipca tak jak na wschodzie Japonii (region Kantō, czyli Tokio, Yokohama i region Tohoku) nazywa się go wtedy Shichigatsu Bon (Bon w lipcu), równocześnie odbywa się wtedy Festiwal Duchów (Chūgen) w Chinach. Natomiast Bon w sierpniu, określany jest mianem Hachigatsu Bon (Bon w sierpniu). Kyu Bon (Stary Bon) jest obchodzony piętnastego dnia, siódmego miesiąca według księżycowego kalendarza (data zmienna względem kalendarza gregoriańskiego). Kyu Bon jest obchodzony w północnej części regionu Kantō, w regionie Chūgoku, Shikoku i prefekturze Okinawa.

O-bon to krótsza forma od słowa ullambana (jap. 于蘭盆會 lub 盂蘭盆會 urabon’e) co w sanskrycie znaczy wisieć do góry nogami, co oznacza wielkie cierpienie. Japończycy wierzą, że powinni złagodzić cierpienie ullambana.

Bon Odori (wcześniej wspomniany taniec) pochodzi z historii Maha Maudgalyayana (Mokuren), ucznia Buddy, który użył jego nadnaturalnych mocy by móc patrzeć na swą zmarłą matkę, która znajdowała się w zaświatach. Odkrył, że znajduje się ona w Królestwie Głodnych Duchów i cierpi. Wstrząśnięty, poszedł do Buddy i zapytał jak mógłby uwolnić swą matkę z tegoż królestwa. Budda polecił mu, by złożył wiele ofiar buddyjskim mnichom, którzy właśnie ukończyli letnią wyprawę, w piętnastym dniu siódmego miesiąca. Uczeń uczynił to, tak więc, uwolnił swą matkę z królestwa. Uczeń również zaczął zauważać prawdziwą naturę bezinteresowności i wielu wyrzeczeń jakie uczyniła dla niego matka. Uradowany tym, że uwolnił matkę i wdzięczny za to, jaka była dla niego dobra za życia, tańczył z radości. Z tego tańca radości wywodzi się Bon Odori, lub taniec Bon, czas w którym przodkowie i ich ofiary są przypominane i doceniane.

Bon Odori wykonuje się przy akompaniamencie muzyki i rytmu wybijanego przez bębny taiko, o których już pisałam. A tutaj, możecie zobaczyć jak wygląda taki taniec, jest bardzo prosty, LINK.

Tradycyjnie podczas festiwalu o-bon nosi się yukaty, lub bawełniane kimona w jasnych kolorach.

Wiele uroczystości o-bon, wlicza w siebie ogromny karnawał z procesjami, gry i zabawy oraz letnie, festiwalowe jedzenie, takie jak arbuzy, które Japończycy spożywają z dodatkiem soli.

Festiwal o-bon jest też popularny poza granicami Japonii. Obchodzony jest on również, na większą skalę w Argentynie, Brazylii, Korei (pod nazwą Baekjung), Malezji, w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie.

Japoński o-bon wyewoluował z chińskiego święta Głodnych Duchów (tak jak wcześniej wspomniałam), następnie z japońskiego o-bonu wyewoluował koreański Baekjung.
Baekjung jest bezpośrednim odpowiednikiem o-bon przez co te dwa festiwale mają więcej wspólnego ze sobą niż, z oryginalnym, chińskim Festiwalem Duchów.

Wracając jeszcze do festiwalowego jedzenia i do zabaw odbywających się w tym czasie. W japońskiej tradycji jest i zajęcie dla dzieci. Festiwalowi o-bon towarzyszą domowej roboty, ekologiczne lalki. Oto one:

Tak, jak wspomniałam, są to tradycyjne lalki. Są one wykonywane z podłużnych warzyw takich jak ogórki, bakłażany czy cukinie, przedstawiają one konie, bądź krowy. W domach, przeważnie ich wytwarzaniem zajmują się dzieci. Tak wykonane lalki, są wystawiane przed drzwi domu wraz z kadzidełkami, w czasie pierwszego dnia festiwalu. Są one po to, by duchy mogły swobodnie się przemieszać pomiędzy światami, a dym z kadzidełek, ma im wskazać drogę powrotną, gdyby chciały wrócić.

Drugiego dnia, warzywne zwierzątka kładzie się na butsudan (dosł. Ołtarz Buddy) w rodzinnych domach w formie daru, dodatkowo kładzie się, też inne dary w formie jedzenia. Ostatniego dnia festiwalu o-bon zwierzątka zabiera się nad brzeg rzeki i zostawia by mogły przewieść duchy w zaświaty. Nie wrzuca się ich do wody!

Na koniec wideo, o latarniach płynących po wodzie w czasie ostatniego dnia festiwalu o-bon. LINK

mema

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>