Maneki-neko unieś swą łapkę!

Poznajecie tego uroczego kotka po prawej?
Na pewno go chociaż kojarzycie, toż to

maneki neko!
(jap. 招き猫
kot zapraszający, wabiący)

Jest to figurka kota z krótkim ogonem przedstawionego w pozycji siedzącej z podniesioną łapą w geście przywoływania. W Japonii, inaczej niż w Polsce, przywołujemy ludzi ruchem dłoni, która jest skierowana do nich wewnętrzną stroną, a nie jak w Polsce, grzbietem.

Koty do Japonii przywędrowały również z Chin, przez Koreę. Kot znalazł się bowiem na dworze japońskim za sprawą podarunku poselstwa dla cesarzy Koko i Ichijo, ale początkowo przywilej posiadania tego egzotycznego stworzenia dotyczył arystokracji i był synonimem bogactwa.

Współczesne figurki przypominają koty rasy bobtail. Na temat ich krótkich ogonków krąży legenda, jakoby jeden kot miał rozprzestrzenić ogień za pomocą swego ogona przez co spłonęła wioska w której mieszkał kot. Po odnalezieniu winowajcy zaczęto obcinać ogony wszystkim kotom by incydent się nie powtórzył.

A teraz najciekawsza część, czyli legendy krążące na temat maneki-neko. Czemu przynoszą szczęście i bogactwo? Czemu są tak lubiane? Cóż, na te pytania są różne odpowiedzi:

1. Jedna z najbardziej realnych wersji powstania maneki-neko dotyczy Japonii po roku 1868, czyli po silnym napływie kultury zachodniej (tzw. westernizacja). Przed tym rokiem, ludzkie narządy nie były niczym gorszącym (chodzi tu zwłaszcza o te męskie), były one często wystawiane w formie rzeźb przed domami publicznymi, ale właśnie po westernizacji, by nie gorszyć obcokrajowców, zmieniono owe rzeźby na figury maneki-neko, które wykonywanym przez siebie gestem do złudzenia przypominały ten, którym kurtyzany zachęcały klientów do odwiedzin.

2. Pewna kurtyzana o imieniu Usugumo, w czasie wizyty jednego ze swoich klientów, jej ulubieniec (chodzi oczywiście o kota) zachowywał się wyjątkowo niespokojnie, szarpał i drapał kimono klienta, co bardzo go zdenerwowało. Koniec końców, rozsierdzony gość sięgnął po miecz i jednym szybkim ruchem odciął głowę kotu, a ta poszybowała pod sam sufit i zagryzła węża, który czyhał na życie biednej Usugumo. Kurtyzana pogrążyła się w rozpaczy po stracie swego pupila, aż jeden z odwiedzających ją mężczyzn wyrzeźbił dla niej figurkę kota z drzewa aloesowego do złudzenia go przypominającego. To niezwykłe wydarzenie, przysporzyło kurtyzanie nowych klientów i stało się popularnym amuletem.

Inna wersja powyższej legendy opowiada o przepięknej i majętnej gejszy, która w toalecie została zaatakowana przez ukochanego kota. Zwierzę drapało i piszczało tak strasznie, jakby było wściekłe, więc wezwany na pomoc właściciel domu odciął mieczem kotu głowę. Głowa kota w locie zdążyła ugryźć jadowitego węża, który wyłaniał się akurat z toalety i w ten sposób kot uratował gejszę. Ta jednak była niepocieszona po stracie ulubionego zwierzęcia, więc właściciel na otarcie łez podarował jej ceramiczną figurkę ustylizowaną na kształt nieżyjącego już kota.

3. Pewnego dnia wracając z polowania feudalny pan, Naokata, schronił się przed deszczem pod drzewem w pobliżu podupadającej świątyni Gotoku niedaleko Kioto. Zobaczywszy jednak kiwającego doń zachęcająco kota, udał się zdziwiony w jego stronę. Gdy tylko oddalił się od drzewa, rozpętała się burza, a w jego schronienie trafił piorun. Z wdzięczności możny został patronem świątyni, która dzięki jego opiece wróciła do dawnej świetności, a kot, który uratował Naokate został pochowany z honorami.

Powyższa może wyjaśnić dlaczego czasami maneki-neko jest uznawane za symbol bogini miłosierdzia Kannon. Podobno to ona przybrała formę kota, by uratować Naokate.

4. Pewna staruszka z Imado (obecnie wschodnia część Tokio), była bardzo biedna. Pewnego dnia była zmuszona sprzedać kota nie będąc w stanie zapewnić mu dalej utrzymania. Ten przyśnił się jej w nocy i doradził ulepienie glinianej figurki kota. Kobieta po przebudzeniu zrobiła to co doradził jej kot i sprzedała ją z zyskiem na targu.Im więcej figurek zrobiła, tym więcej znajdywało się nabywców.

A dlaczego maneki-neko mają pod szyją czerwone wstążeczki z doczepionym dzwoneczkiem? Odpowiedź, jest niezwykle prosta. Gdy koty przywędrowały na dwór, kobiety bardzo je polubiły. Ozdobiły je widocznymi czerwonymi wstążeczkami i dzwonkiem, by po jego dźwięku być w stanie odszukać zaginionego pupila lub po prostu zlokalizować jego położenie.

Można też spotkać maneki-neko z monetą zamiast dzwoneczka, to nic innego, jak spotęgowanie mocy, którą figurka ma przyciągać bogactwo.

Obecnie maneki-neko można nabyć wszędzie i po bardzo różnych cenach. Są wykonywane ze wszystkich możliwych tworzyw i malowane na różna kolory. Często kolor odgrywa ważną rolę, bo nadaje rzeczy inną moc, lecz przy maneki-neko nie zawsze jest to przestrzegane.

I jeszcze na temat łapki. Podobno gdy maneki-neko ma podniesioną lewą łapkę, symbolizuje to szczęście, gdy prawą bogactwo. Można jeszcze spotkać maneki-neko ze złotą tabliczką z wyrytymi znakami, które oznaczają życzenie bogactwa i szczęścia.

Maneki-neko również na dobre zadomowił się w pop-kulturze. Pierwowzorem popularnej bohaterki Hello Kitty! jest właśnie maneki-neko, to samo tyczy się Meowth’a z serii Pokemon.

mema

2 Responses to Maneki-neko unieś swą łapkę!

  1. Taro says:

    Bardzo fajny artkuł mema :)
    Nie wiedziałam ,że to pierwowzór Hello Kitty o.O

  2. midori-san says:

    miau, miau ;>

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>