Kokeshi

Kokeshi to małe rękodzieła miejscowych rzemieślników, którzy by uzyskać dodatkowy dochód zaczęli oferować swoim gościom lalki o prostym kształcie. Goście przybywający do gorących źródeł chętnie kupowali je jako pamiątki i tym samym kokeshi zaczęły zdobywać popularność na całą Japonię.

Pochodzenie nazwy

Nikt tak naprawdę nie wie, skąd pochodzi nazwa „kokeshi”. Zakłada się, że jest to połączenie  słów: drewniany (木 ki, ko) lub mały (小 ko), i lalka (芥子 keshi). Jest to najbardziej prawdopodobna wersja, więc większość ludzi się jej trzyma.

Historia i tradycja

Kokeshi wywodzą się z regionu Tohoku, które również słyną z gorących źródeł. Swoją największą popularność osiągnęły pod koniec epoki Edo (1603-1867), kiedy to turyści odwiedzający gorące źródła w regionie Tohoku zaczęli nabywać pamiątki z tegoż regionu.

W swojej książce, Looking for the Lost, Alan Booth sugeruje, że kokeshi mogą zastępować fetysz na niechcianych dzieciach, zabijanych po urodzeniu (z powodu przeludnienia dzieciobójstwo było powszechnie praktykowane w Japonii aż do XX wieku). Dawno temu niektórzy mieszkańcy byli tak biedni, że musieli zabijać własne dzieci. Na ich miejsce stawiali w domu właśnie takie laleczki.

Wygląd

Wyglądem przypominają matrioszki, choć nie wyciąga się z nich mniejszych egzemplarzy. Tradycyjne kokeshi malowane jest ręcznie. Po kształcie, wyrazie twarzy, fryzurze, ubiorze, łatwo odróżnić w którym regionie i gdzie powstała dana lalka. Mają prosty, przeważnie walcowaty tułów i powiększoną okrągłą głowę z niewielką ilością namalowanych cienkich linii określających rysy twarzy.

Sztuka wyrobu kokeshi przechodziła z pokolenia na pokolenie. Tradycyjny sposób wytwarzania laleczek z charakterystycznymi zdobienia i kształtami zachował się tylko w regionie Tohoku. Obecnie istnieje kilkanaście odmian tradycyjnych kokeshi, a ich kolekcjonowanie stało się popularne w wielu krajach świata.

Jedną z charakterystycznych cech kokeshi jest brak zaznaczenia rąk albo nóg. Spód lalki jest oznaczany podpisem artysty. Tułów ma przeważnie kwiecisty wzór namalowany tuszem lub farbą, który jest specjalnie impregnowany.

Rozróżniamy dwa rodzaje kokeshi:
tradycyjne (dento) i kreatywne (shingata).
Rozróżnia się 11 typów:
Tsuchiyu, Togatta, Yajiro, Naruko, Sakunami, Yamagata, Kijiyama, Nanbu, Tsugaru, Zao-takayu i Hijioro.

Symbolika

Kokeshi symbolizują młodość, dziewczęce piękno i przywołują urok dzieciństwa. Wierzono bowiem, że kokeshi zapewni dobre żniwa, pod warunkiem, że laleczkami bawią się dzieci rolników.

 

 

Gdzie można spotkać kokeshi:

Kokeshi mają swoich wiernych fanów na całym świecie. Są jednymi z najpopularniejszych i najczęściej kolekcjonowanych japońskich wyrobów ludowych.
Co roku można podziwiać nowe dzieła podczas festiwali kokeshi, które odbywają się w Tsuchiyu, Narugo, a także w Tokio.

Laleczki stały się inspiracją dla firmy kosmetycznej PUPA, która na ich postawie stylizuje swoje produkty.

Kokeshi stały się podstawą kolekcji mebli VOX zainspirowanej sztuką i architekturą japońską.

Kokeshi to również inspiracja dla autorów i wydawców książek, przykładowo Yumi od Annelore Parot.

 

 

 mema

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>